Astudiaeth Achos Arloesi er mwyn Arbed

Seinyddion Deallus ar gyfer Byw â Chymorth

Datblygwyd prosiect gan Innovate Trust i brofi sut gall seinyddion deallus a chyn-orthwyr digidol deallus (fel Amazon Alexa a Google Home) ddiwallu anghenion oedolion a chanddynt anableddau dysgu.

Innovate Trust

Grant a Ddyfarnwyd: £15,000

Cyfnod a gwblhawyd: Ymchwil a Datblygu

Mae Innovate Trust wedi bod yn cefnogi pobl a chanddynt anableddau corfforol a dysgu ers dros 50 mlynedd. Fe wnaethon nhw ddatblygu’r tŷ byw â chymorth cyntaf yn y DG yn yr 1960au. Erbyn hyn, mae’r sefydliad yn cefnogi 275 o bobl ar draws Caerdydd, Bro Morgannwg a Rhondda Cynon Taf.

 

Mae eu projectau yn amrywio o wasanaethau byw â chymorth i roi hyfforddiant a chyfleoedd datblygu. Yn fwy diweddar, Mae’r Innovate Trust wedi bod yn cynnal ymchwiliad i weld sut gall y defnydd o dechnoleg wella lles ac annibyniaeth oedolion sydd ag anableddau dysgu.

Y Syniad 

 

Datblygwyd prosiect gan Innovate Trust i brofi sut gall seinyddion deallus a chyn-orthwyr digidol deallus (fel Amazon Alexa a Google Home) ddiwallu anghenion oedolion a chanddynt anableddau dysgu. Datblygwyd y project mewn ymateb i’r bobl sydd yn cael eu cefnogi gan yr elusen, ynghyd â dyhead i gynyddu annibyniaeth yr unigolion hynny a’r dynesiad at newid yn y trefniadau taliadau cysgu preswyl ar gyfer tai cymorth â byw, allai gynyddu’r costau cysylltiedig â gofal 24 awr yn fawr iawn. 

 

Fe wnaeth Innovate Trust brofi p’un a fyddai’r defnydd o’r dyfeisiadau hyn yn gostwng yr amser a dreuliwyd gan staff ar dasgau y gellid fod wedi eu perfformio’n uniongyrchol gan yr unigolyn dan sylw, fel diffodd neu gynnau’r goleuadau, dihuno gyda larwm neu gael eich atgoffa i gymryd meddyginiaethau. Yn fwy na hynny, pe bai gostyngiad mewn amser staff yn cael ei gyflawni, gallai arwain at ostyngiad cyffredinol yng nghostau rhedeg tai byw â chymorth. 

 

Roedd Innovate Trust hefyd yn awyddus i werthuso pa effaith a gafodd y dechnoleg ar alluogi unigolion i fod yn fwy annibynnol a ymarfer mwy o reolaeth dros eu bywydau a chynnydd yn eu lles.

 

Beth Ddigwyddodd

 

Gosodwyd dyfeisiau Amazon Alexa a chaledwedd cartref clyfar mewn dau leoliad byw â chymorth yn Rhondda Cynon Taf gan Innovate Trust. Fe wnaethon nhw ddod i gyswllt â’r tenantiaid er mwyn gweld sut y gellid eu defnyddio. Gosodwyd dyfeisiau mewn ystafelloedd gwely a mannau cymunedol ac fe gafodd tenantiaid a gweithwyr gofal hyfforddiant.

 

Fe wnaethon nhw ddarganfod bod nifer o dasgau yn cymryd llai o amser ar ôl ychwanegu’r dyfeisiau.  Er enghraifft, yn flaenorol, roedd angen hyd at un awr o gefnogaeth ar un unigolyn bob bore er mwyn iddo gael ei ddihuno. Gan ddefnyddio ei beiriant Alexa, llwyddodd i osod ei larwm ei hun a defnyddio’r goleadau a alluogwyd gan dechnoleg i’w helpu i ddihuno a chodi’n annibynnol. O ganlyniad, gellid defnyddio’r amser a fyddai wedi cael ei dreulio ar y dasg yn rywle arall.

 

Gwelodd y sawl a gymerodd ran yn y project gynnydd yn llesiant ac annibyniaeth fel rhan o’r project ac fe wnaethon nhw ganfod ffyrdd newydd o ddefnyddio’u dyfeisiadau, fel dweud jôc a chreu profiadau synhwyrus wedi’i bersonoli. 

 

Yn y cyfnod peilot, amcangyfrifwyd arbedion cost drwy gyfrwng oriau cyswllt. Doedd dim modd profi model union fanwl heb gytundeb gan yr awdurdod lleol, fyddai wedi gofyn am newid yn eu modd o weithredu. Fodd bynnag, mae Innovate Trust yn amcangyfrif fod yna botensial i arbed dros £20,000 y flwyddyn yn y ddau dŷ byw â chymorth lle gafodd y rhaglen beilot ei gynnal. Pe bai’r syniad yn cael ei ddatblygu i alluogi llai o angen am gymorth cysgu preswyl, byddai hyn yn cynyddu’r arbedion posib mewn modd dramatig.

Image of a woman sitting on a sofa and looking at a smart speaker with a visual screen resting on a shelf.
Pilot project participant, Sam, tests her smart speaker at home. Image: Innovate Trust

Mewnwelediadau 

 

● Mae’r ofn o risg wrth ddefnyddio technoleg mewn lleoliadau gofal yn rhwystr sylweddol, yn enwedig heb berthnasau cryfion gydag awdurdodau lleol sydd yn wyliadwrus ynglŷn â newid hen ffyrdd o ofalu am oedolion sydd wedi’u hen brofi. 

● Gall gweithio gydag oedolion gan ddefnyddio ymagwedd o ddylunio ar y cyd arwain at ganlyniadau diddorol ac annisgwyl. Fe wnaeth Innovate Trust ymwneud yn rheolaidd ac yn gryf gyda thenantiaid er mwyn canfod sut oedd y dyfeisiau’n cael eu defnyddio, pa gefnogaeth ychwanegol oedd ei angen ac ar gyfer pwy oedd y dyfeisiadau. 


 

Beth Sydd Nesaf?

 

Ers cwblhau cyfnod Ymchwil a Datblygu Arloesi er mwyn Arbed, mae Innovate Trust wedi dod o hyd i fwy na £17,000 mewn grantiau a nawdd o fath arall er mwyn parhau â’u project.

 

Mae’n nhw wedi dechrau ar bartneriaeth ymchwil newydd gyda’r uned ymchwil Rhagoriaeth Ffactorau Dynol (HuFex) yn Ysgol Seicoleg Prifysgol Caerdydd.


 

Cyswllt

Kieran Vass, Swyddog Ymchwil, Innovate Trust 

[email protected]