Blog

Y Lab a Coronafeirws

Dyma ein Cyfarwyddwr Academaidd, James Lewis, yn ysgrifennu am yr hyn yr ydym yn gweithio arno, a'r ffordd yr ydym yn ymateb i bandemig y coronafeirws.

Pan ddechreuodd y cyfnod cloi, roeddem ynghanol y camau olaf o baratoi i groesawu cynrychiolwyr i’n digwyddiad Arloeswyr Gwasanaeth Cyhoeddus yng Nghanolfan y Mileniwm ar 23 Mawrth. Cafodd yr anghrediniaeth gychwynnol fod yn rhaid i ni ohirio’r gwaith roeddem wedi’i wneud ei disodli yn gyflym gan ein pryderon i ddiogelu a gofalu am gydweithwyr, ffrindiau a’r gymuned.

Heb wybod am ba mor hir y gallai’r sefyllfa hon bara, dechreuom bwyso a mesur ein rhaglenni - Arloesi er mwyn Arbed, Iechyd, Celfyddydau, Ymchwil, Pobl (HARP) - a phrosiectau ymchwil parhaus i sicrhau ein bod yn canolbwyntio ar y tasgau hanfodol, yn cefnogi partneriaid ein rhaglenni ac yn cynnal ymdeimlad o bwrpas ar draws y tîm.

Ers hynny, rydym i gyd wedi bod yn gweithio i feddwl am drefn newydd, gan sicrhau ein bod yn dal i allu cymdeithasu gyda’n gilydd, dysgu gyda’n gilydd a gweithio gyda’n gilydd yn effeithiol. Mae rhai aelodau o staff yn gweithio oriau llai oherwydd trefniadau gofal plant newydd - un o’r pethau gorau am ein cyfarfodydd Zoom newydd yw cael gweld plant ein gilydd (ac anifeiliaid anwes!)

add link

Rydym yn gweld mwy o arbrofi nag erioed o’r blaen yng ngwasanaethau cyhoeddus Cymru. 

Beth rydym yn gweithio arno ar hyn o bryd? 

Mae rhywfaint o’n gwaith yr un peth â chyn y cyfnod cloi fwy neu lai; mae’r gwaith o ddadansoddi ein data gwerthuso Arloesi er mwyn Arbed a gweithio allan y ffordd orau o rannu’r gwersi rydym wedi’u dysgu gyda’r gymuned gwasanaethau cyhoeddus yn barhaus ac yn dal i’n helpu ni i ddysgu.

Mae rhywfaint o’n gwaith wedi newid mewn ffyrdd bach ond pwysig i ymateb i COVID-19.

Rydym wedi bod yn cefnogi rhai o bartneriaid ein prosiect Arloesi er mwyn Arbed gyda’u haddasiadau i’r realiti newydd, gan gynnwys Cyngor Sir y Fflint a gyflwynodd y rhaglen Mockingbird yn eu tîm Gofal Maeth yn ddiweddar gyda benthyciad Arloesi er mwyn Arbed. Rydym yn gobeithio eu helpu i ail-ddylunio a digideiddio’r broses ymgeisio gofal maeth er mwyn gallu parhau i recriwtio yn ystod y cyfnod cloi.

Mae ein prif raglen HARP (Iechyd, Celfyddydau, Ymchwil, Pobl), sy’n gweithio gyda Chyngor Celfyddydau Cymru a Byrddau Iechyd Cymru, wedi’i gohirio am y tro, ond rydym wedi lansio Gwib HARP, her fer i ddylunio a phrofi rhai syniadau newydd a gwella mynediad i’r celfyddydau ac iechyd.

Rydym yn gweithio gyda Cyfoeth Naturiol Cymru i adlewyrchu, trafod ac ail-ddychmygu arloesedd o fewn CNC i nodi cyfleoedd a’r camau nesaf. Gwnaeth hyn i ni feddwl am arloesi’r “undonog”, fel polisïau a gweithdrefnau, a sut i hwyluso orau y broses o gysylltu a chyd-greu’n ddigidol.

Mae un aelod o’n tîm yn cefnogi Ymddiriedolaeth GIG Barts i archwilio ac arloesi wrth iddi ddefnyddio dulliau hwyluso rhithwir i greu gofod ar gyfer cysylltu, cefnogi, arwynebu problemau ac adeiladu perthnasau’n ddilys, mewn amser real, fel y gall yr Ymddiriedolaeth ymateb yn well, adfer ac ailadeiladu. Mae’n defnyddio dull hyfforddi’r hyfforddwr i adeiladu gallu’r Ymddiriedolaeth ar gyfer gweithio o bell yn yr hirdymor. 

Sut gallwn ni ariannu’r newidiadau sector cyhoeddus mawr y bydd yr argyfwng hwn yn gofyn amdanynt heb waethygu anghydraddoldeb cymdeithasol? Mae prosiect ymchwil presennol yn edrych ar sut mae rhywedd ymgeiswyr yn effeithio ar ariannu newidiadau gwasanaeth cyhoeddus a pha ddata y gallai fod ei angen arnom i oresgyn y gwahaniaethau.

Beth yw’r heriau mwyaf i’r Lab?

Gall fod yn anodd gwybod y ffyrdd gorau o gefnogi gwasanaethau cyhoeddus ar adeg pan nad oes gan lawer y capasiti i ymgysylltu. Rydym am gydbwyso cefnogaeth i’n cydweithwyr, ein ffrindiau a’n partneriaid yng ngwasanaethau cyhoeddus Cymru gyda chymorth ymarferol nawr a’u cefnogi i baratoi ar gyfer y dyfodol. Mae’r tensiwn rhwng helpu nawr a pharatoi ar gyfer y dyfodol yn anodd i’w gydbwyso ac yn cael ei lywio gan ystyriaethau ynghylch lle y gallwn wneud y gwahaniaeth, yn hytrach na dim ond gwahaniaeth.

Mae rhai agweddau o’r gwaith rydym yn ei wneud, megis dylunio rhaglenni, yn haws i’w gwneud o hyd drwy gydweithio gyda darnau mawr o bapur a nodiadau. Er y datrysiadau technoleg gweithio o bell, fel Miro a MetroRetro, dydyn ni heb ffeindio eilydd addas i hyn. Os oes gennych chi syniadau, cysylltwch â ni!

 

Beth yw ein gobeithion ar gyfer y dyfodol agos?

Rydym yn gweld mwy o arbrofi nag erioed o’r blaen yng ngwasanaethau cyhoeddus Cymru; mae data’n dod i’r amlwg fel ystyriaeth allweddol gyda’r hen rwystrau diwylliannol i rannu data yn cael eu sgubo ymaith; a nawr yn fwy nag erioed mae angen ffyrdd creadigol ar y sector cyhoeddus o ddefnyddio’i bŵer gwario i ailadeiladu’r economi mewn ffyrdd sy’n cyfrannu at ddatrys, yn hytrach na gwaethygu, heriau cymdeithasol.

Rydym eisiau parhau i gefnogi ein gilydd yn Y Lab, yn ogystal â’n partneriaid, i oresgyn hyn gan warchod ein hiechyd meddwl a’n lles cymaint â phosibl ac rydym yn awyddus i weld rhaglenni gwaith newydd yn eu lle - yn chwarae rôl fechan yn sicrhau nad yw ein realiti newydd yng Nghymru yr un peth â’r hen drefn.

 

Llun: Lu Amaral on Unsplash