Astudiaeth Achos Arloesi er mwyn Arbed

Datblygu Cwmni Budd Cymunedol Fairbourne

Pentref yng ngogledd Cymru yw Fairbourne, sydd yn cael ei wasanaethu gan Gyngor Gwynedd.  Yn 2014, cyhoeddwyd Cynllun Rheoli’r Arfordir wnaeth amcangyfrif na fyddai’n gynaliadwy i gynnal yr amddiffynfeydd llifogydd lleol ar ôl cyfnod o thua deugain o flynyddoedd pan ragfynegir bydd lefel y môr yn codi gan 0.5m.

Cyngor Gwynedd

Grant a Ddyfarnwyd: £15,000

Cyfnod a Gwblhawyd: Ymchwil a Datblygiad 



Pentref yng ngogledd Cymru yw Fairbourne, sydd yn cael ei wasanaethu gan Gyngor Gwynedd.  Yn 2014, cyhoeddwyd Cynllun Rheoli’r Arfordir wnaeth amcangyfrif na fyddai’n gynaliadwy i gynnal yr amddiffynfeydd llifogydd lleol ar ôl cyfnod o thua deugain o flynyddoedd pan ragfynegir bydd lefel y môr yn codi gan 0.5m. Creodd hyn ansicrwydd yn y gymuned, gyda gwydnwch emosiynol ac ariannol yn cael ei rhoi ar brawf yng ngwyneb newid hinsawdd a’i effeithiau.

Y Syniad


Datblygodd Cyngor Gwynedd broject fyddai’n profi i weld os gallai Cwmni Budd Cymunedol (CIC) gaffael tai o’u perchnogion, a fyddai fel arall yn awyddus i symud ond yn methu a gwerthu oherwydd argymhellion y Cynllun Rheoli Arfordirol. Byddai’r CIC yn gosod y tai fel landlord cymdeithasol, gan leihau’r pwysau ar restr aros Gwynedd, ac yn adfer peth dewis i drigolion Fairbourne.

 

Beth Ddigwyddodd

Gweithiodd Cyngor Gwynedd gyda Fairbourne Moving Forward, sef grŵp o fudd-ddeiliaid lleol adnabyddus a hir-sefydlog er mwyn datblygu’r syniad, adeiladu gwybodaeth ynglŷn â’i hyfywdra a phrofi p’un a fyddai eu datrysiad yn ddigon deniadol i drigolion lleol. 

 

Fe weithion nhw i greu model ariannol ar gyfer y CIC o’r enw ‘Cysur’ fyddai’n cynnig datrysiad da ar gyfer y sawl oedd yn gwerthu eu tai, yn ogystal ag ar gyfer y Cyngor, gan greu cyflenwad mwy o dai cymdeithasol. 

 

Wrth ddatblygu’r project, fe wnaeth Cyngor Gwynedd gyflwyno elfennau eraill hefyd wnaethon nhw obeithio byddai’n creu cynaladwyedd ychwanegol a gwella lles yn y dref; caffi wedi’i redeg gan y gymuned, ardal swyddfa, ac ystafell ymgynghori er mwyn galluogi trigolion i weld ymarferwyr iechyd yn agosach at adref.

Mewnwelediadau

 

● Wrth i’r weledigaeth o gymuned gynaliadwy ymddangos, cyflwynwyd elfennau newydd i’r cynllun. Wrth gynnig cyfle i gynyddu llesiant yn y pentref, cafwyd gwyriad oddi ar ganolbwyntio ar dai cymdeithasol a golygai hyn nad y benthyciad ad-daladwy a gynigwyd gan Arloesi er mwyn Arbed oedd y ffynhonnell ariannu orau ar gyfer y project bellach.

 

● Mae gweithio’n effeithiol gyda grŵp o fudd-ddeiliaid yn bwysig iawn wrth gyflenwi project traws cymunedol. Roedd gan Fairbourne, grŵp cymunedol cryf a gweithgar oedd yn effeithiol wrth ddylanwadu a chasglu gwybodaeth gan drigolion a effeithiwyd gan y project hwn. Ond gan y sawl oedd wedi sefydlu eisoes yn y gymuned oedd y lleisiau cryfaf ac nid y sawl oed yn bwriadu symud i Fairbourne.

 

Beth Sydd Nesaf?

O ystyried pwysigrwydd a brys yr angen i ddatblygu a gweithredu datrysiadau cynaliadwy er mwyn addasu ar gyfer newid hinsawdd, mae project Fairbourne Moving Forward a Chyngor Gwynedd yn parhau i chwilio am ariannu priodol er mwyn gweithredu Cysur.


 

Cysylltu

 

Lisa Goodier, Rheolwr Project, Fairbourne Moving Forward

[email protected]